face Krakowskie kamienice - bystre oczko
Miejscowość: Kraków w pobliżu: Kraków
Kraj: Polska  
Region:  Kraków Małopolskie

check_circle  Trasa na wózek spacerowy (małe kółka)
check_circle  Restauracja lub bar w pobliżu
check_circle  Sklep w pobliżu
check_circle  Możliwy dojazd komunikacją miejską
check_circle  Trasa dostosowana jest do potrzeb dzieci niepełnosprawnych
check_circle  Toaleta na trasie
check_circle  Miejsce z przewijakiem dla niemowląt na trasie
check_circle  Toaleta dla osób niepełnosprawnych na trasie
Idąc wypatrujemy ciekawych wzorów, ornamentów na krakowskich kamienicach, poznajemy ich historię oraz historię Krakowa.

Ciekawe wzory (godła) to nie tylko ozdoba krakowskich kamienic - spełniały one również bardzo ważną funkcję: dawniej bowiem nie numerowano domów, tak jak robimy to teraz. Numerację domów zastępowały ich godła umieszczane nad bramami – to były takie stare „adresy”.

Początek trasy:ul. Mikołajska
Długość trasy: ok 2,5 km
Przystanek MPK: Poczta Główna


Większa mapa

ul. Mikołajska
Zadzieramy głowy wysoko do góry – szukamy liści kasztanowca i kasztanów.
Mikołajska 13 – Budynek Drukarni Związkowej.
W Krakowie szczególnie bogata jest tradycja dekorowania architektury motywem liści kasztanowca, bardzo często ozdabiają one fasady czyli przody budynków oraz bramy. Jest to motyw secesyjny. Secesja jest to taki styl w sztuce. Słowo secesja po łacinie oznacza odstąpienie. Architektom nie podobała się bowiem masowa produkcja fabryczna zdobień, nie chcieli również naśladować dawnej sztuki - chcieli się wyróżnić, odstąpić od tego co było a zrobić coś wyjątkowego. W trakcie spaceru poszukajmy koniecznie jeszcze innych kasztanowców i kasztanów!

krakowskie kamienice - drukarnia związkowa motyw kasztanowca

Idąc dalej wypatrujemy drzew – tym razem to nie będą kasztanowce. Poszukajmy kamienicy „Pod trzema Lipami” (Mikołajska 16)

kamienica pod trzema lipami

Skręcamy na chwilę w ul. Floriańską
Szukamy dwóch murzynków trzymających kosz winogron – tu mamy łatwiejsze zadanie – murzyni są brązowi na tle jasnej kamienicy.
Kamienica "Pod Murzynami" ul. Floriańska 1 – kilka wieków temu była tu najsłynniejsza w Krakowie apteka nazywała się “Pod Etiopy” - Etiopia to państwo w Afryce. Dawno temu w aptekach wiele składników leków przywożono z egzotycznych krajów – stąd afrykański motyw na fasadzie.

kamienica pod murzynami kraków

Następnie wypatrujemy nad drzwiami sympatycznej wiewiórki. W kamienicy „Pod Wiewiórką” (Floriańska 15) kiedyś mieszkał chirurg, który założył pierwszą klinikę chirurgiczną w Krakowie. Obecnie jest tu kawiarnia “Cafe Rodzinka” z kącikiem zabaw dla dzieci i akcesoriami dla niemowląt.

kamienica pod wiewiórką kraków

Teraz szukamy nad drzwiami dzwonów. W kamienicy “Podedzwony”(nr 24) - kiedyś swoje warsztaty mieli rzemieślnicy zajmujący się odlewaniem rzeczy z metalu - stąd na godle 3 dzwony. Potem mieścił się tu sklep z winem, więc jego właściciel ozdobił dzwony winogronami.

krakowskie kamienice - podedzwony

Wracamy na Rynek. Kamienice przy Rynku:

Rynek Główny 47 – dawniej był tu sklep z czekoladą, gdzie sprzedawano czekoladę z pierwszej w mieście fabryki czekolady, która istnieje do dziś pod nazwą „Wawel”

Teraz patrzymy wysoko - pod dachem jednej z kamienic staramy się wypatrzeć orła, który zdobi kamienicę „Pod Orłem” Rynek Główny 45. Drugiego orła znajdziemy nad głównym wejściem do kamienicy. Orzeł pod okapem to właściwie Feniks (mityczny czerwono-złoty ptak, podobny do orła, którego starożytni kapłani spalali w ognisku, a on po 3 dniachi ożywał) – jest to rzeźba zaprojektowana przez Stanisława Wyspiańskiego. Był on znanym pisarzem oraz malarzem mieszkającym w Krakowie. Bardzo chętnie malował swoje dzieci - np. jak spały lub jak karmiła je mama. Jego obrazy możemy zobaczyć w Gmachu Głównym Muzeum Narodowego.

kamienica pod orłem kraków

Na rogu ul. Szczepańskiej i ul. Sławkowskiej od wielu lat działa jedna z najstarszych aptek w mieście, ma już 200 lat. Popatrzcie na godło kamienicy i zgadnijcie jak się może nazywać? Zauważyliście głowę tygrysa? To Apteka “Pod Złotym tygrysem”, a kamienica nazywa się “Pod Gruszką”.

Rynek Główny 31 – była tu pierwsza kawiarnia w Krakowie, która słynęła z pięknych, srebrnych łyżeczek przykutych do stołu łańcuchami! Dawniej bowiem panował zwyczaj, że po uczcie brano sobie na pamiątkę sztućce, zwłaszcza jeśli były bogato zdobione lub wykonane ze szlachetnych kruszców.

pierwsza kawiarnia w Krakowie

Rynek Główny 29 – Kamienica „Pod Blachą” - dawni właściciele kamienicy byli bogatymi ludźmi. Zarządzali kopalniami i hutami w Olkuszu. Byli tak bogaci, że mogli pozwolić sobie na wyłożenie dachu kamienicy blachą z miedzi. Dlatego kamienicę nazywano kamienica „Pod blachą”. Jednak żony poźniejszych mieszkańców były bardzo rorzutne, ciągle domagały się pieniędzy i blacha znikła z dachu kamienicy. Odtąd kamienica nazywana była „Domem bez blachy”.

Idziemy dalej wzdłuż Rynku. Okolice Rynku przy ul. Szewskiej dawno temu zamieszkiwali Żydzi, , którzy hodowali owce. Poszukajmy więc tych owieczek i baranków. Skręcamy na chwilę w ul. Szewską - pod nr 7 znajdziemy “Dom Pod Barankiem”. Wracamy z powrotem na Rynek i skręcamy w prawo. Znów wytężamy wzrok i szukamy czego? Oczywiście jeszcze baranów! A w zasadzie tylko samych ich główek. Są? To znaczy, że znajdujemy się przy "Pałacu pod Baranami" Rynek Główny 27. A zaraz obok mamy jeszcze kamienicę "Pod Jagnięciem" Rynek Główny 28.

krakowskie kamienice - pod barankiem

Idąc w stronę ul. Grodzkiej mijamy Kamienicę “Pod Obrazem” (Rynek Główny19) z wielkim wizerunkiem Matki Boskiej - tu zatrzymał się kiedyś pożar miasta, co zostało uznane za cud. Po drugiej stronie ul. Grodzkiej, ale jeszcze przy Rynku znajdziemy Kamienicę Pod Jaszczurami (8) i Kamienicę pod Złotym Karpiem (nr 10).

kamienica pod wiewiórką kraków

Na rogu ul Grodzkiej i pl. Wszystkich Świętych zobaczymy złotego słonia - mieściła się tu kiedyś słynna apteka, dziś - sklep z czekoladą.

Wchodzimy w ul. Grodzką. Szukamy kamienicy“Podelwie” z godłem lwa. (ul. Grodzka 32) – jest to najstarsze godło domu (pochodzi z XIV wieku).

Podelwie najstarsze godło domu w Krakowie

Spróbujmy teraz znaleźć słonia i nosorożca - są nad bramami kamienicy “Pod Elefanty” Grodzka 38. Dawniej, w czasach rycerzy - w średniowieczu, tutaj kończyło się miasto Kraków. Za tą kamienicą był już głęboki wąwóz oraz mur miejski.

Pod Elefanty

Skręcamy w ul. Poselską.
Tędy przebiegały mury miasta Krakowa i dlatego ulica tworzy lekki łuk. W kamienicy narożnej przy ul. Grodzkiej 39 mieszkał i tworzył Wit Stwosz.

ul. Straszewskiego
Dawniej stanowiła część drogi okalającej miasto po zewnętrznej stronie murów obronnych.

Skręcamy w ul. Smoleńsk a następnie w ul. Retoryka
Ciekawostka jest tu “Dom Stu Balkonów”, który na pewno bez trudu znajdziemy (Retoryka 4) - jest to ciekawy przykład kierunku w sztuce zwanego modernizmem. Kierunek ten rozwijał się po czasach drugiej wojny światowej. Architekci tamtych czasów nie stosowali zdobień na budynkach - takich jak widzieliście na poprzednich kamienicach - uważali oni, że o pięknie budynku świadczy jego funkcjonalność. A jaki Tobie podoba się bardziej kierunek w sztuce - secesyjny z ciekawymi wzorami i ornamentami czy taki surowy, modernistyczny?

dom stu balkonów

Teraz patrzymy na drugą stronę ulicy i szukamy siedzącej na kamienicy żaby.

“Pod śpiewającą żabą” (Retoryka 1)- dawniej płyneła tędy środkiem ulicy rzeka Rudawa i w okolicy było słychać kumkanie żab. Żaba na fasadzie kamienicy to jednak nie jest zwykła żaba - to żaba grająca na mandolinie! Kiedyś była tu bowiem szkoła muzyczna.

Czy kamienica “Pod spiewającą żabą” też jest w stylu modernistycznym? Dlaczego?

Kamienicę “Pod śpiewającą Żabą” zaprojektował Teodor Talowski - jeden z najwybitniejszych polskich architektów. Miał on duże poczucie humoru! Jego budynki często wyróżniają się pośród innych ciekawymi rzeźbami oraz asymetrią - o asymetrii opowiemy sobie przy nastepnym budynku. Do budowy kamienic używał on cegieł z własnej receptury, ciemnych z ceramicznymi guzami produkowanych w własnej cegielni - dzięki temu jego kamienice są wyjątkowe i łatwo rozpoznawalne (niestety nie wyjawił nikomu receptury produkowanych przez siebie cegieł).

pod śpiewającą żabą
Cegły wypalane przez Teodora Talowskiego w jego własnej cegielni:
cegły wypalane przez Teodora Talowskiego

Przy ul Retoryka nr 9 znajdziemy dom, w którym mieszkał i również zaprojektował Teodor Talowski. Dom wygląda śmiesznie - z każdej strony ma inne okna. Jeżeli jakiś przedmiot ma inny kształt z jednej a inny z drugiej strony to znaczy że jest asymetryczny. Ta kamienica jest asymetryczna, gdyż inaczej wyglądają okna po lewej a inaczej po prawej stronie (z lewej strony są balkony, z prawej ich nie ma, z prawej jest wieżyczka po lewej nie ma wieżyczki). Spróbuj teraz znaleźć symetryczną kamienicę lub inny symetryczny przedmiot.

Dom Teodora Talowskiego

Na rogu ul. Smoleńsk i Retoryka “Dom Egipski” (Retoryka 11) - kiedyś egipskie ornamanty pokrywały całą fasadę budynku (przypomnisz co to jest fasada?) oraz jego wnętrze, jednak po renowacji usunięto egipskie dekoracje, pozostały jedynie egipskie drzwi.

Dom Egipski Kraków

Skręcamy w ul. Smoleńsk

Teraz zadzieramy wysoko głowy i szukamy groźnego smoka. “Dom pod Smokiem” (ul. Smoleńsk 18) zaprojektowany został również przez słynnego krakowskiego architekta - pamiętacie już jak się on nazywa?

dom pod smokiem kraków

Dochodzimy do Al. Krasińskiego i skręcamy w prawo. Wysoko nad głowami, na dachu kamienicy szukamy sowy. Jest to kamienica “Pod sową” (Krasińskiego 21) - została ona zaprojektowana przez ucznia Teodora Talowskiego. Czy kamienica jest symetryczna?

kamienica pod sową kraków
kamienica pod sową kraków


Tutaj kończymy naszą trasę.
Najbliższy przystanek MPK: Cracovia.

Przewijaki na trasie: w Rodzinka Cafe (Floriańska 15), Międzynarodowe Centrum Kultury Rynek Główny 25 (róg ul. Wiślnej i ul. Św. Anny), Klubokawiarnia Lajkonik ul. Grodzka

Toalety dla osób niepełnosprawnych na trasie: Międzynarodowe Centrum Kultury Rynek Główny 25 (róg ul. Wiślnej i ul. Św. Anny), talety publiczne przy ul. Straszewskiego (na rogu z ul. Zwierzyniecką)

Co wytrwaliśi mogą jeszcze podejść lub podjechać na ul. Karmelicką, gdzie stoi bajeczna kamienica Teodora Talowskiego “Pod Pajakiem” (Karmelicka 32) oraz zobaczyć “Dom pod Globusem” (Długa 1), który był siedziba Izby Handlowo-Przemysłowej dlatego płaskorzeźby na fasadzie budynku oraz witraże przedstawiają właśnie handel i przemysł - lokomotywę parową, słup telegraficzny oraz fabrykę. Na ul. Długiej 31 znajduje się również Dom Turecki z wieżyczkami - minaretami.

Kamienica "Pod pająkiem"
kamienica pod pająkiem kraków
kamienica pod pająkiem kraków
"Dom pod globusem"
dom pod globusem kraków
"Dom Turecki" ul.Długa 31
dom turecki kraków


Co zapamiętaliście z wycieczki:
1. Dlaczego stare kamienice mają swoje godła?
2. Jak nazywał się znany polski architekt mieszkający w Krakowie? Pamiętacie jakie kamienice zaprojektował?
3. Jak wyglądają budynki w stylu modernistycznym?

Zdjęcia: magdar
Żródło: Muzeum Secesji, krakow4you
Autor: adelina
Data dodania:2013-02-12

Wiecej w regionie: Kraków

Trasy (18) Przyroda (26) Miejsca (62) Legendy
Przeglądaj inne regiony >>
comments powered by Disqus